تاکسونومی گونه های کریپتوسپوریدیوم

ژنوتیپ گونه های کریپتوسپوریدیوم

 

تمام اعضای جنس کریپتوسپوریدیوم داخل سلولی، ارگانیسم های یوکاریوتیک ( DNA داخل غشای دولایه هسته محصور است) و تک سلولی هستند . جنس کریپتوسپوریدیوم یکی از 300 جنس که شامل 4800 گونه در راسته اپی کمپلکسا Apicomplexa می باشد. اما گمان می رود 10 برابر تعداد گونه های ذکر شده وجود داشته باشد که تاکنون شناسایی نشده اند. همه اعضای این راسته انگلی می باشند و بعضی نیز بیماریهای مهمی ایجاد می کنند همچون: انگل مولد مالاریاMalaria ، پیروپلاسم ها Piroplasma و کوکسیدیاهای انسانی Coccidia (شامل ایزوسپوراIsospora ، توکسوپلاسماToxoplasma ، و سارکوسیستیسSarcocystis ) و کوکسیدیاهای حیوانات اهلی و وحشی (شامل آیمریاEimeria ) و گرگارین ها Gregarines در بی مهرگان.

بیشتر اعضای آپی کمپلکسا چرخه زندگی پیچیده ای دارند (بجز یوگریگارینها Eugregarines ) که شامل چرخه غیرجنسی Asexual وجنسي Sexual است که چرخه اخیر باعث اسپوروگونیSprogony  می شود. ارگانلهای بخصوصی در مرحله متحرک غیرجنسی این انگل دیده می شوند که شامل: میکروتوبولهای تحت پلیکلی Subpellicular microtubules برای تحرک انگل و کمپلکس راسی شامل حلقه راسی Apical rings، کونوئیدConoid ، میکرونمMicroneme ، راپتریRhoptry  و گرانولهای متراکم Dense granule می باشد که ارگانلهای اخیر برای تهاجم و ورود به سلول میزبان استفاده می شوند. جنس هايی از تک یاخته های این راسته که در دستگاه گوارش مهره داران تکامل پیدا می کنند و تمام مراحل تکاملی شان در مدفوع یک میزبان دفع می شود کوکسیدیا نامیده می شوند که شامل کریپتوسپوریدیوم، ایزوسپورا، سایکلوسپورا و آیمریا می باشد. بقیه ی کوکسیدیاهایی که مرحله ای از تکاملشان را در خارج از روده میزبان انجام  می دهند را کوکسیدیاهای ایجاد کننده کیست نسجی می نامند. مطالعات ملکولی نزدیک بودن زیاد گرگارینها را با کریپتوسپوریدیوم نشام داده است. همچنین آنالیزهای فیلوژنتیکPhylogenetic  کریپتوسپوریدیوم را با آسپتیت آرکیوگرگارینا Aseptate archigregarines قرار داده است.

جایگاه تاکسونومیک کریپتوسپوریدیوم، اقتباس از Cryptosporidium and cryptosporidiosis, 2008

Name

Classification

Eukaryota

Empire

Protozoa, Goldfuss, 1818

Kingdom

Apicomplexa, Levine, 1970

Phylum

Coccidea, Leukart, 1870

Class

Eucoccidiorida, Leger & Duboscq, 1910

Order

Cryptosporidiidae, Lerger, 1911

Family

Cryptosporidium, Tyzzer, 1910

Genus

Cryptosporidium muris, Tyzzer, 1910

Type Species

     

تشخیص گونه 

تشخیص کریپتوسپوریدیوم در سطح جنس توسط خصوصیات مورفولوژیک و بیولوژیک امکانپذیر است، اما بخاطر شباهت و عدم تفاوت مورفولوژیکی اواوسیست ها بین گونه ها خصوصیات مورفولوژیک در تشخیص گونه کاربردی ندارد. خصوصیات مورفولوژیک در تشخیص گونه کریپتوسپوریدیوم در سایر مراحل تکاملی غیر از اواوسیست قابل تمیز است اما بدلیل کاربردی نبودن این روشها برای تشخیص روتین مطلوب نمی باشند. اختصاصیت میزبان نیز می تواند در مواقعی مثل تشخیص برای اولین بار یا مطالعات اپیدمیولوژیک مفید واقع شود. روشهای بیوشیمیایی می تواند در تشخیص گونه و اعضای داخل گونه استفاده شود مانند: آنالیز ایزوآنزیمی و الکتروفورز دو بعدی پروتئین های سطحی انگل. همچنین این تکنیکهای اخیر می توانند الگوی زیموگرام یا باندهای الکتروفورز مخصوص گونه را به مابدهند که می توان برای شناسایی گونه ها استفاده نمود. ازطرفی برای استفاده از این تکنیکها اواوسیستهای آلوده نشده به تعداد بالا نیاز است تقریبا بیش از 107اواوسیست که این تعداد و کیفیت معمولا قابل تهیه نمی باشد. جدیدا سکانس های ژنی برای تشخیص گونه ها و ژنوتایپینگGenotyping  بصورت گسترده استفاده می شود. این روش اخیر با استفاده از تفاوتهای جفت بازهای آلی در ژن 18s rRna (زیر واحد کوچک  RNA یا ssr) بین گونه ها آنها را از هم مجزا می کند و یا به یافتن گونه های جدید کمک می کند. برای گونه های  C. andersoni, C. bovis, C.canis, C. galli, C. hominis و C. suis اطلاعات سکانس 18s و برای گونه های دیگر اطلاعات ژن HS-70 در دسترس می باشد. نکات مبهمی در باره چگونگی تشخیص اختلافات بین گونه ها و حتی داخل گونه ها وجود دارد که باعث نامگذاری ژنوتییپ های کریپتوسپوریدیوم شده است.

 ژنوتییپ های کریپتوسپوریدیوم، اقتباس از Cryptosporidium and cryptosporidiosis, 2008

Intestinal

C. sp. Bear

C. sp. Cervine 1, 2, 3

C. sp. Deer

C. sp. Deer-like

C. sp. Deer mice

C. sp. Duck

C. sp. Ferret

C. sp. Fox and Fox II

C. sp. Goose I and II

C. sp. Horse

C. sp. Marsupial I and II

C. sp. Mongoose

C. sp. Monkey

C. sp. Mouse

C. sp. Muskrat I and II

C. sp. Opossum I and II

C. sp. Ostrich

C. sp. Ovine

C. sp. Pig II (Pig I syn. C. suis)

C. sp. Rabbit

C. sp. Raccoon

C. sp. Seal 1 and 2

C. sp. Sheep novel genotype (Chalmers et al.,) C. sp. Sheep novel genotype (Ryan et al.,)

C. sp. Skunk

C. sp. Snake

C. canis Coyote; Dog; Fox

------------------------------------------------------------------------------------

Gastric

C. sp. Caribou

C. sp. Lizard

C. sp. Tortoise

C. sp. Woodcock

C. galli Finch

C. muris Japanese field mouse genotype

از میان گونه های کریپتوسپوریدیوم 16 نام معتبر وجود دارد و بدن شک گونه های زیادی وجود دارند که شناسایی نشده اند و بالغ بر 40 ژنوتیپ از کریپتوسپوریدیوم تابحال شناسایی شده اند. این ژنوپیپ ها با نام گونه های کریپتوسپوریدیوم که در ادامه آن جانداری که اواوسیست را دفع می کند نامگذاری می شوند.

نام گونه های معتبر کریپتوسپوریدیوم و میزبانان آنها، اقتباس از Cryptosporidium and cryptosporidiosis, 2008

گونه

میزبان

C. andersoni

Bos taurus (domestic cattle)

C. baileyi

Gallus gallus (chicken)

C. bovis

Bos taurus (domestic cattle)

C. canis

Canis familiaris (domestic dog)

C. felis

Felis catis (domestic cat)

C. galli

Gallus gallus (chicken)

C. hominis

Homo sapiens (human)

C. meleagridis

Meleagris gallopavo (turkey)

C. molnari

Sparus aurata (gilthead seabream), Dicentrarchus labrax (European seabass)

C. muris

Mus musculus (house mouse)

C. parvum

Mus musculus (house mouse)

C. scophthalmi

Scophthalmi maximus (turbot)

C. serpentis

Elaphe guttata (corn snake), E. subocularis (rat snake), Sanzinia madagascarensus (Madagascar boa)

C. suis

Sus scrofa (domestic pig)

C. varanii

Varanus prasinus (Emerald monitor)

C. wrairi

Cavia porcellus (guinea pig)

 استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع، نویسنده و لینک این صفحه امکانپذیر است

رسول جعفری، گروه انگل شناسی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

You have no rights to post comments

آدرس ما : ایران - اصفهان - دروازه شیراز - ابتدای چهار باغ بالا - بن بست دادستان - آزمایشگاه دکتر شریفی
طراحی سایت : وب @ ایران