کمبود ویتامین D بدن

آزمایش ویتامین D

-         تعاریف

ویتامین D در بدن به فرم فعال یعنی 1,25   dihydroxy vitamin D یا به عبارتی کلسیتریول، که خود از ویتامین D2 یا ویتامین D3 ساخته خواهد شد. جهت ساخته شدن این فرم فعال ویتامین D ، ویتامین D2 و ویتامین D3 در کبد تغییر پیدا کرده تا 25 – Hydroxy vitamin D  تولید بشود، این ماده خود از طریق خون به کلیه‌ ها رسیده و در آنجا باز تغییر نموده و بصورت 1,25 –dihydroxy vitamin D  درمی‌آید. ویتامین D در بعضی فرآیندها، بعنوان مثال در فرآیند‌ های زیر  شرکت داشته که این درهم کنش ها برای داشتن سلامت جسمی کامل لازم خواهند بود: 1-  افزایش قدرت عضلات و  نیز بهبود عملکرد سیستم ایمنی،  2- کاهش التهاب کمک می‌کن، 3-  جذب بیشترکلسیم در روده کوچک، و 4- کمک به حفظ سطوح کافی کلسیم و نیز فسفات (استحکام استخوان). بیشتر افراد با قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید ویتامین D مورد احتیاج خود را دریافت می نمایند. ویتامین D را همچنین می‌توان از رژیم‌های غذایی نیز  بدست آورد، ولی متاسفانه تعداد انگشت شماری از مواد غذایی بطور طبیعی دارای ویتامین D می باشند. از این مواد غذایی میتوان به روغن کبد ماهی، ماهی های پرچرب، و تخم‌ مرغ اشاره نمود. در مقادیر کمتری از ویتامین D را میتوان در گوشت قرمز و پنیر نیز یافت. اکثرا ویتامین D در مواد غذایی از مواد غنی شده مثل آب میوه، شیر، نان، ماست، و غلاتی وجود دارد که در صبحانه مصرف می‌شوند. ویتامین D را همچنین می‌توان با مصرف مکمل ‌های غذایی موجود بدست آورد. موادی همچون غذا‌های غنی شده و نیز مکمل‌ های غذایی بیشتر دارای ویتامین D2 یا ویتامین D3 هستند. ویتامین D در بدن هر فرد معمولاً با ازمایش ویتامین D یا آزمایش ویتامین D که با اندازه‌گیری سطح و غلظت 25-هیدروکسی ویتامین D موجود در سرم خون بررسی خواهد شد.

کمبود ویتامین D در بدن، آزمایش ویتامین D در اصفهان، ازمایشگاه در اصفهان

-         مقدار طبیعی ویتامینD  در سرم

اگر غلظت 25-هیدروکسی ویتامین D سرم کمتر از 15 نانوگرم در دسی‌لیتر (ng/mL) باشد، که حدودا معادل 5/37 نانومول در هر لیتر (nmol/L) است، این غلظت ویتامین D برای حفظ سلامت استخوان و نیز متابولیسم طبیعی کلسیم در بدن شخص سالم کافی نیست. ولی بعضی از کارشناسان گزارش کرده اند که ممکن است مقدار مورد نیاز کمتر از میزان لازم باشد، و در رژیم غذایی سال 2005 برای آمریکایی‌ ها توصیه شده است که احتمال دارد سطح اوپتیمم ویتامین D به 80nmol/L  برسد. مصرف ویتامین D را به شرح زیر توصیه شده است (با فرض اینکه بدن در معرض مستقیم نور آفتاب قرار نگیرد و ویتامین D3 در بدن فرد تولید نشود)

5μg  برابر با 200 IUاز تولد تا 50 سالگی،  10 μgبرابر با 400 IU            از 51 تا 70 سالگی، 15μgبرابر با 600 IU بعد از 70 سالگی، 5μgبرابر با 200IU بارداری، 5μgبرابر با 200IU  ترشح شیر، μg =میکروگرم؛ میکروگرم = 40 واحد بین‌المللی 40 IU.

محتمل است افراد جامعه ویتامین D کافی دریافت نکنند تا اینکه ویتامین D دریافتی آنها خیلی زیاد باشد بیشتر خواهد بود. ولی باید توجه داشت که مصرف خیلی زیاد هر چیزی، مخصوصا ویتامین D، باعث ایجاد مسمومیت نیز می شود. نکته جالب اینکه اگر فردی زیاد در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرد، به مسمومیت ناشی از ازدیاد ویتامین D دچار نخواهد شد.

-کمبود ویتامین D

کمبود ویتامین D می تواند متابولیسم و ساختار طبیعی استخوان صدمه بزند و نهایتا به بیماری‌های زیر را در پی خواهد اشت: 1- راشیتیسم (استخوان‌های نرم و نیز تغییر شکل یافته در کودکان؛ این بیماری بدلیل معدنی شدن کم استخوان ایجاد خواهد شد). 2- نرم استخوانی  یا استئومالاسی، معادل راشیتیسم در بزرگسالان. 3- پوکی استخوان = استئوپوروز (استخوان ضعیف و تخلخل دار).

-         ویتامین D در غذاهای غنی شده

شیر و فرآورده‌های لبنی غنی‌سازی شده با ویتامین D ، مارگارین، آرد و فرآورده‌ های آن، موادی که سویا دارند، و آب ‌میوه‌ ها و نوشابه‌ هایی که در آن نوشابه ها آب میوه وجود دارد ویتامین Dمی تواند افزوده شود.ً پنیر و بستنی و انواع دیگر لبنیات که از شیر ساخته می‌شوند را با ویتامینD  غنی‌سازی نمی نمایند

-         خطرات مصرف مکمل های ویتامین D

مسمومیت ایجاد شده توسط ویتامین D در اثر سوء مصرف یا مصرف بسیار زیاد مکمل‌های ویتامین D بیشتر از بروز مسمومیت با ویتامین D به دلیل استفاده زیاد غذای غنی‌سازی شده بوسیله ویتامین D دیده می شود. برای کودکان و بالغین حد استانه تحمل‌ پذیری یا Upper Limit ویتامین D تعریف شده است که برای کودکان زیر یکسال 25 μg معادل 1000 IU در روز و اشخاص بزرگسال و بالغ 50μg  معادل 2000IU  در روز است.

احتیاط: مصرف زیاد ویتامین D بسیار سمی ‌است، بعلت اینکه غلظت کلسیم بدن را افزایش می‌دهد و نتیجتا بالا بودن کلسیم بدن به کلسینوز یا رسوب نمک ‌های کلسیمی در بافت ‌های نرم بدن مثل کلیه و قلب و ریه و نیز هیپرکلسمی ‌یا افزایش کلسیم خون منجر شود. ممکن است علائم مصرف بیش زیاد ویتامین D شامل آریتمی؛ دگرگونی روانی مثل مانند گیجی؛ درد؛ التهاب ملتحمه یا کنژکتیویت (Conjunctivitis)؛ تب، بی ‌اشتهایی، احساس سرما به همراه با حرکات تشنجی در عضلات؛ استفراغ؛ تشنگی؛ و کاهش وزن می باشد.

- ویتامین D در کاهش خطر سرطان

در بعضی از تحقیقات اثر پیشگیری کنندگی ویتامین D از سرطان مطرح شده است. در مطالعه ای بین مقدار قرار گرفتن در معرض نور مستقیم  آفتاب در ناحیه جغرافیایی مشخصی و میزان یا بروز سرطان و مرگ و میر ناشی از آن در آن ناحیه رابطه‌ ای معکوس گزارش شده است به بیان دیگر در افرادی که در عرض ‌های جغرافیایی نزدیک به استوا زندگی می‌کنند میزان بروز سرطان و مرگ و میر ناشی از آن کمتر از افرادی بوده است که ساکن نواحی با عرض‌های جغرافیایی شمالی تر بوده اند. این هم بدین گونه تفسیر شده است که چون نور خورشید و قرار گرفتن در معرض مستقیم UV برای تولید ویتامین D3 لازم میباشد، دانشمندان این فرضیه را ارائه داده اند که تغییر در غلظت ویتامین D توجیه کننده این تفاوت است. البته باید در نظر داشت که مناطق نزدیک به استوا مناطق فقیر نشین و با شیوع بیماریهای عفونی بالاست (مثل آفریقا و امیرکای مرکزی) و طبق نظریه بهداشت با ارتباط معکوسی بین ابتلا به عفونت های میکروبی (بخصوص انگل های کرمی) و ابتلا به سرطان وجود دارد. یعنی در آفریقا بعلت بالا بودن بیماریهای انگلی سرطان کم و در اروپا بعلت کم بودن بیماریهای انگلی سرطان بیستر شیوع دارد. انگل ها نقش محافظتی در برابر سرطان دارند! البته هنوز کاملا اثبات نشده است اما شواهد بسیاری وجود دارد بر این مدعا. برای مطالعه بیشتر در باره نقش محافظتی ویتامین D در برابر سرطان مقاله ای دیگر در سایت آزمایشگاه دکتر شریفی، آزمایشگاه در اصفهان با عنوان و لینک ویتامین D از سرطان پیشگیری می کند   را مطالعه نمائید

 

 

 

You have no rights to post comments

آدرس ما : ایران - اصفهان - دروازه شیراز - ابتدای چهار باغ بالا - بن بست دادستان - آزمایشگاه دکتر شریفی
طراحی سایت : وب @ ایران