آزمايش Anti-ccp

 آزمايش آرتریت روماتوئید 

 در طی سالیان اخير، ماركر جديد سرمي بنام Anti-ccp در تشخیص بيماري آرتريت روماتوئيد مورد استفاده قرار گرفته است.

 بیماری Rheumatoid arthritis آرتريت روماتوئيد يك نوع بيماري نسبتا شايع اتوايميون یا خودایمن سيستميك مي‌باشد كه تقریبا 5/0 تا 1 درصد بزرگسالان را مبتلا کرده و موجبات تورم، درد، خشكي و تخريب مفاصل دست و پا و ساير مفاصل اندامهای بدن و کاهش كيفيت زندگي بيماران مي‌شود. یکی از مشخصه های اصلی آرتريت روماتوئيد Rheumatoid arthritis التهاب در مفاصل سينوويال و نتیجتا تخريب پيشرونده در مفاصل درگير خواهد بود. این مهم اثبات و پذيرفته شده كه مداخله سریع و درمانهای تهاجمي و عليه بيماري آرتريت روماتوئيد Rheumatoid arthritis در مراحل آغازین بیماری مي‌تواند از تخريب غير قابل برگشت در مفاصل جلوگيري نمايد. ولی پيشگيري از تخريب بواسطه آرتریت روماتوئید نیازمند تشخيص صحيح و به موقع بيماري در مراحل نخستين و شروع آرتیریت روماتوئید و  درمان مناسب و به موقع  Rheumatoid arthritis آرتریت روماتوئید ، قبل از ایجاد تغييرات تخريبي در مفاصل بستگي خواهد داشت.

معيارهاي كالج روماتولوژي آمريكا (ACR) از سال 1987 تا كنون به طور وسیعی جهت تشخيص آرتريت روماتوئيد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ولی معيارهاي (ACR) جهت تشخيص زودرس آرتریت روماتوئید مناسب نيستند! چون اين معيارها اکثرا بعد از ظاهر شدن شكايات باليني کاربردی هستند، اما اين شكايات در اوايل بيماري آرتریت روماتوئید ظاهر نخواهند شد. در بیماری آرتریت روماتوئید آزمایش فاكتور روماتوئيد (reumatoide factor)  اولين آزمايش خوني خواهد بود كه براي افتراق آرتریت روماتوئید از ساير انواع آرتريت‌ها و پروسه ‌هاي التهابي استفاده می شود. اما با اين وجود، از لحاظ حساسيت (Sensitivity) و ويژگي (Specificity)  آزمایش روماتوئید فاکتور یا RF ايده آل نیست. چونکه اين آزمايش مي‌تواند در برخی از بيماران مبتلا به آرتریت روماتوئید منفي و بالعكس در افراد سالم، مثبت دیده شود.

اخيرا، ماركر سرمي جديدی بنام Anti-ccp  یا آنتي بادي عليه Cyclic Citrirullinated Peptide با ويژگي (بيش از 95%) و حساسيت (حدوداً80%) براي تشخیص آرتريت روماتوئيد مورد استفاده قرار گرفته است.

آزمایشAnti-ccp  برای اولین بار در سال 1998 توصيف و ارائه شد و به دنبال آن توليد محصول تجاري ELISA  برای آزمایش Anti ccp، تا به امروز مقالات پژوهشی زیادی براي اين ماركر Anti ccp سرمي در تشخيص آرتریت روماتوئید در مراحل اوليه بيماري چاپ شده است. در ازمایش anti ccp وجود آنتي بادي ‌هاي ضد  Cyclic Citrirullinated Peptide  در خون تشخيص داده خواهد شد. اين نوع اتوآنتي بادي ‌ها، پروتئينهايي هستند كه سيستم ايمني در پاسخ به تحريكات ناشي از سيترولين (Citrulline) سنتز مي‌شوند. سيترولين نوعی از اسيد آمينه غير طبيعي می باشد كه از تغير اسيد آمينه آرژينين ایجاد می شود. احتمالا تبديل اسید آمینه آرژينين به سيترولين در واکنش های التهابي خود ايمن كه در مفصل های افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید ديده مي‌شود، نقش دارد.

غلظت بالاي Anti-ccp در شمار قابل توجهي از بيماران مبتلا به آرتريت روماتوئيد كه داراي فاكتور روماتوئيد منفي می باشند، جهت تشخيص زودهنگام بيماري آرتریت روماتوئید بسيار موثر بوده و به پزشك اجازه می دهد تا درمان تهاجمي را شروع و نتيجتا كمتر شدن تخريب بافت مفصل را در پی داشته باشد.

 آمایشAnti-ccp  براي بررسی احتمال بروز آرتریت روماتوئید در بيماران مبتلا به آرتريت غيرطبقه بندي شده Undifferentiated Arthritis، كساني كه علایم آنها مطرح كننده آرتريت است اما معيارهاي ACR براي تائید آرتريت روماتوئيد را ندارند، استفاده می شود. طبق نظر  ACR، تقریبا 95% اين بيماران با آزمایش  Anti-ccp  مثبت، در زمانهای آینده علائم آرتريت روماتوئيد را از خود نشان خواهند داد.

آزمايش Anti-ccp به همراه آزمایش فاكتور روماتوئيد RF در بيماران مبتلا به آرتريت طبقه بندي نشده  Undifferentiated Arthritis و بيماران دارای علائم آرتريت روماتوئيد و RF منفي Seronegative RA انجام خواهد شد.

به عنوان يك اصل تشخیصی، نتايج آزمايشگاهي بیرون از محدوده علائم باليني و شكايات بیمار نبايد مورد قضاوت قرار بگيرد. با اين حال در بيماري كه ازمایش  Anti-ccp  و RF هر دو مثبت شوند بسیار احتمال دارد كه مبتلا به آرتريت روماتوئيد باشد و نیز اين احتمال وجود دارد كه عارضه شديد تري از بيماري را نشان بدهد. در بيماري با آزمایش Anti-ccp منفي و ازمایش RF مثبت، شكايات باليني و علائم جهت تشخيص آرتريت روماتوئيد و افتراق آرتريت روماتوئيد با ساير عوارض ‌هاي التهابي لازم است، احتمال كمي براي آرتريت روماتوئيد وجود دارد و در آخر باز گفته می شود كه آرتريت روماتوئيد يك تشخيص باليني است و در غياب وجود آنتي بادي‌ها نيز، تشخيص آرتريت روماتوئيد مي‌تواند داده شود.

آزمایش  Anti-ccp

آنتی بادی Anti-ccp  در سرم بيماران مبتلا شده به آرتريت روماتوئيد حتي تا 14 سال پیش از بروز اولين علایم بيمار، كشف شده است.اینچنین  به نظر مي ‌رسد که تيترهاي بالا در آزمایش  Anti-ccp، بطور قوی با بيماري اروزيو Erosive در ارتباط بوده باشد. بين مثبت شدن آزمایش Anti-ccp و وجود HLA-DR4  Shared Epitope  ارتباط معني داري موجود است. آنتي ژن ‌های Citrullinated در مایع سينوويوم مفاصل ملتهب وجود دارد و پلاسماسل‌ هاي توليد كننده آنی بادی Anti-ccp از مایع سينوويوم بيماران آرتريت روماتوئيد جدا شده اند. آنتي بادي ‌هاي عليه ccp به صورت موضعي نیز در سينوويوم توليد مي‌شود.

كاربرد آزمایش  Anti-ccp

- تشخيص آرتريت روماتوئيد در مراحل اوليه التهاب سينوويوم (زودرس)

- افتراق آرتريت روماتوئيد از ساير آرتريت‌ هاي التهابي

- افتراق آرتريت روماتوئيد از ساير بيماري هاي بافت همبند مثل  SLE اروزيو

- تأييد تشخيص آرتريت روماتوئيد در بيماراني كه RF منفي مي‌باشند (Seronegative Rheumatoid arthritis)

- آنتي بادي ‌هاي Anti-ccp نبايستی به عنوان آزمايش غربالگري (Screening) بكار برده شود.

منبع

Pezeshkanomoomigilan[dot]ir/8-9/magazine8-9-22[dot]asp

You have no rights to post comments

آدرس ما : ایران - اصفهان - دروازه شیراز - ابتدای چهار باغ بالا - بن بست دادستان - آزمایشگاه دکتر شریفی
طراحی سایت : وب @ ایران