کرونای هندی (دلتا)

بیماری کرونا ( کووید-19) یک بیماری عفونی می باشد که بوسیله ی ویروس جدیدی از خانواده کرونا ویروس ها پدیدار شده است (1).
اکثرافرادی که بوسیله ویروس کووید-19 آلوده می شوند یک بیماری تنفسی خفیف تا متوسط را تجربه خواهند کرد که ممکن است بدون درمان خاص و بیمارستانی بهبود پیدا کنند (1).
ویروس کووید-19 نیز مانند سایر ویروس ها در زمان تکثیر و انتشار دچار تغییرات در ماده ژنوم خود می شود که باعث تغییر و جهش های در سطح پروتیئن های سنبله (spike ) می شوند، که به این تغییرات و جهش ها واریانت گفته می شود (2).
ایجاد تغییر و جهش در سطح ویروس ها طبیعی تلقی می شود زیرا ویروس در زمان تکثیر، جهت حفظ بقا می خواهد تکامل پیدا کند تا در محیط باقی بماند که هرچه ویروس بیشتر در یک محیط و اجتماع باشد جهش های جدیدتر و قوی تری ایجاد می کند که این خطرناک است (3).
درحال حاضر چهار نوع واریانت در جهان بیشترین پراکندگی را دارد که سازمان بهداشت جهانی در سراسر جهان در موردشان تحقیق و بررسی می کند شامل (3) :

1. واریانت B.1.1.7 که اولین بار در انگلستان شناسایی شد که ویروس آلفا نامگذاری شد.
2. واریانت B.1.351 که اولین بار در آفریقای جنوبی شناسایی شد که ویروس بتا نامگذاری شد.
3. واریانت P.1 که اولین بار در ژاپن مشاهده شدکه از طریق مسافران برزیل به این کشور وارد شده بود و ویروس گاما ناگذاری شد.
4. واریانت B.1.617 که خاستگاه آن هند شناخته شد ویروس دلتا نامگذاری شد (3).
5. واریانت های ذکر شده به دلیل خواص مشترکی که دارند در یک گروه به نام واریانت های نوع concern قرار می گیرند. این گروه به دلیل جهش های مختلف ، تغییراتی درماده ژنوم اش بوجود آمده است که شامل (3) :

• تغییر در سرایت ویروس و ایجاد بیماری شدیدتر ، تغییر در توانایی کنترل بیماری از طریق رعایت بهداشت عمومی و اقدامات اجتماعی (3) .
• کاهش عمده در تولید آنتی بادی های خنثی کننده که در طول عفونت قبلی یا واکسن در بدن افراد، ایجاد شده است (4).
• کاهش تاثیر کارایی و سودمندی معالجات و واکسن ها و تشخیص های درمانی (4).
• انتقال سریعتر فرد به فرد و ایجاد بیماری خفیف تا متوسط (11).
•  قابل شناسایی از طریق تست های تشخیصی موجود (11).
• جهش مشترکی به نام D614G در واریانت های نوع concern وجود دارد که ویژگی انتقال سریع ویروس را به وجود آورده است که این جهش در ویروس دلتا نیز وجود دارد و طبق شواهد اپیدمیولوژیک، سرعت انتقال در ویروس دلتا از سایر واریانت های این گروه بیشتر است (10).

ویروس دلتا :

ویروس دلتا اولین بار در هندوستان در دسامبر 2020 شناسایی شد که 60% مبتلایان به کرونا در این کشور از نوع دلتا می باشد (5). در مارس 2021 در امریکا نیز مشاهده شد (4). و در زمان کوتاه به دلیل سرعت انتشار بالا در بیشتر قاره ها گسترش پیداکرد و در حال حاضر ویروس غالب در جامعه شناخته می شود که در 96 کشور گزارش شده است (6).

علایم :

کرونادرافراد مختلف ، تاثیر متفاوت دارد و ممکن است از خفیف تا متوسط خودرا نشان دهد. علایم ویروس دلتا مشابه جهش های قبلی می باشد با تفاوت اینکه شدیدتر و بیشتر شبیه به سرماخوردگی است و ریه ها را در گیر می کند و قدرت سرایت بالاتری دارد ولی قابل کنترل تر از گونه قبلی می باشد(7) .
علایمی که بیشتر در بین مردم رایج است شامل : تب ، سرفه خشک ، خستگی می باشد و علایمی که کمتر رایج است شامل: گلو درد ، اسهال، ورم ملتحمه، سردرد ، کاهش حس چشایی و بویایی راش پوستی و تغییر رنگ دست و پا می باشد (1).
علایم جدی : تنفس سخت یا تنفس کوتاه ، درد قفسه سینه ، از دست دادن توانایی صحبت کردن و یا حرکت کردن (1).

راه های انتقال :

• از طریق قطرات بزاق یا تخلیه بینی فردی که آلوده به ویروس است.
• از راه عطسه و یا سرفه کردن فرد آلوده به ویروس.
• متناسب نبودن تهویه ی هوا در هنگام صحبت کردن و ازدحام و شلوغی دریک محیط سربسته (1).

عوامل گسترش ویروس در جامعه:

• اختلاط اجتماعی و تحرک اجتماعی افزایش یافته که منجر به افزایش افراد مبتلا و بیمار شده است (6).
• عدم رعایت اقدامات اجتماعی و بهداشت عمومی که می تواند از گسترش عفونت جلوگیری کند و جان افراد را نجات دهد (6).
• عدم توزیع نابرابر و ناهمگون واکسیناسیون در جهان که تا حد زیادی احتمال ابتلا به ویروس را افزایش داده است (6).
• حضورزیاد ویروس در یک محیط و تکثیر لجام گسیخته ویروس در آن محیط که باعث ایجاد جهش در ویروس می شود (5).

افراد در معرض خطر:

افراد مسن، افرادی که دارای بیماری زمینه ای مانند دیابت و فشار خون و بیماری قلبی باشند، بیمارانی که دچار سندروم حاد تنفسی هستند ، بیماران سرطانی و افرادی که دچار بیماری های سخت و جدی هستند (1).

در ویروس دلتا افراد جوان و کودکان نیز در معرض خطر قرار دارند که دلیل آن عبارت است از :

• تغییر التزام رعایت بهداشت عمومی و موارد اجتماعی و در نتیجه افزایش اختلاط اجتماعی.
• انتشار گونه های جدید ویروس که سرعت سرایت و انتقال بالاتری دارند.
• توزیع نابرابر واکسن کووید-19 و قرار نگرفتن واکسن در گروه های جوان تر و عدم واکسیناسیون افراد جوان و کودکان (8).

راه های پیشگیری :

بهترین روش پیشگیری و کاهش سرایت، اطلاع رسانی درباره کووید-19 و اینکه چگونه منتقل می شود و حفاظت از خود و دیگران است که می توان ازطریق راهکارهای زیر به دست آورد (1) :

• شستشوی دست ها به طورمرتب با آب و صابون و موادضدعفونی کننده حاوی الکل (1).
• رعایت فاصله حداقل یک متر بین افراد سالم و فرد آلوده که عطسه یا سرفه می کند (1).
• لمس نکردن صورت ، بینی  چشم و پوشاندن صورت و دهان و بینی در زمان سرفه و عطسه (1).
• خودداری از سیگار کشیدن و سایر فعالیت هایی که باعث ضعف ریه ها می شود (1).
• اجتناب از فضاهای شلوغ و فاصله گرفتن از دیگران (6).
• ماندن در اتاقی که تهویه مناسب دارد اگر خارج از منزل هستید تا جریان هوا از طریق باز کردن یک یا دو پنجره به خوبی جریان یابد (6).
• مهم ترین پیشگیری زدن واکسن می باشد (6).

واکسن مؤثر :

همه واکسن ها در برابر ویروس دلتا تا حدودی ایمنی ایجاد می کنند و از بستری شدن در بیمارستان و ابتلای شدید به بیماری جلوگیری می کنند. درست است که صدرصد ایمنی نمی دهند و از ابتلا به ویروس جلوگیری نمی کنند و ممکن است به ویروس آلوده شوید ولی از شدت بیماری وحتی مرگ هم می کاهد و از انتقال ویروس به دیگران هم جلوگیری می کند. اگر مبتلا به ویروس شدید به نسبت راحت تر بهبود پیدا می کنید (9).

واکسیناسیون باید به عنوان دستورالعمل علمی و درست مورد توجه قرار بگیرد چون ممکن است در برابر جهش های جدید ویروس ها ضعیف تر عمل کنند ولی باید تا حد امکان همه افراد جامعه واکسینه شوند.

منبع :

1- WWW.WHO.int-Home/ Health topics/ coronavirus
3-WWW.WHO.int/home/Diseases/Cronavirusdiseases(COVID-19) /Media resources /Science in 5/ Episode #39- Updated on virus variants .Science conversation -/ 19 may 2020.
4-WWW.CDC.gov/Covid-19/SARS-COV-2/Variant/classificationsand Definitions/updated July 6.2021.
6-WWW.WHO.int/home/Diseases/Cronavirusdiseasescovid-19/Media resources/Sciencein5/ Episode #45/Delta variant /science conversation/5 July 2021.
8-WWW.WHO.int/home/Diseases/Cronavirusdiseasescovid-19/Media resources/Sciencein5/ Episode #38/current global trends/science conversation/ 12 may 2021.
9-WWW.WHO.int/home/Diseases/Cronavirusdiseasescovid-19/Media resources/Sciencein5/Episode#44/Delta variant and vaccines/science conversation/1 July 2021.
11- WWW.CDC.gov/Covid-19/Variantof the virus/Updated Jun 28/2021.
2- کمیته ساماندهی تحقیقات کووید-19 معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت/ گفتمان علمی کووید-19/ قسمت سوم/ آخرین اطلاعات ویروس های جهش یافته کووید19 . 10/4/1400
5- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی / اخبار کرونا/ جولان سویه های جدید کرونا در سایه مدیریت ضعیف کشورها. 5/2/1400
7- دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد/ اطلاعیه کارگروه اطلاع رسانی ستاد مقابله با کرونا. 14/4/1400
10- مرکز تحقیقات ایمونولوژی / دانشگاه علوم پزشکی ایران/تهران،ایران/پژوهشکده ایمونولوژی و بیماری های عفونی / واریانت های جدید ویروس کرونا. 2/12/1399.
n people with diabetes: a cohort study of the total population of Scotland. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 9(2), 82-93.‏‏