آزمایش ناشتا یا ناشتا بودن قبل از آزمایش یعنی چه و در کدام ازمایش ها نیاز به ناشتایی است ؟

آزمایش ناشتا

آزمایش ناشتا چیست ؟

حتما تا به حال اصطلاح آزمایش ناشتا را شنیده اید ، ناشتا بودن قبل از آزمایش خون برای انجام برخی آزمایشات ضروری است، اگر پزشک به شما گفته باشد که قبل از آزمایش خون ناشتا باشید، به این معنی است که شما نباید تا چند ساعت قبل از آزمایش چیزی جز آب بخورید یا بنوشید. علت هم آن است که مصرف غذا و نوشیدنی منجر به جذب آنها در خون شده و نتیجه آزمایش را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 چند ساعت قبل از آزمایش خون باید ناشتا باشیم؟

معمولاً باید 8 تا 12 ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید. اکثر آزمایشاتی که نیاز به ناشتایی دارند در اوایل صبح برنامه‌ریزی شده‌اند و شما در طول شب ناشتا هستید. بنابراین لازم است که پس از بیدار شدن، قهوه یا غذا مصرف نکنید.

همچنین بیماران نباید بیش از 12 ساعت ناشتا باشند. برای آزمایش ناشتا، جهت اطمینان و اعتبار نتیجه آزمایش، ماندن  بیش از حد در حالت ناشتا می‌تواند منجر به کم‌آبی بدن یا سایر عوارض جانبی شود. برای جلوگیری از تأثیر گرسنگی زیاد نباید بیمار بیش از 16 ساعت ناشتا باشد

با بهترین آزمایشگاه در اصفهان بیشتر آشنا شوید

رایج‌ترین آزمایش‌های خونی که برای انجام آنها نیاز است بیمار ناشتا باشد عبارتند از:

  • آزمایش قند خون
  • آزمایش عملکرد کبد
  • آزمایش کلسترول
  • آزمایش سطح تری گلیسیرید
  • آزمایش میزان لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL)
  • آزمایش میزان لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL)
  • پانل متابولیکی پایه
  • پانل عملکرد کلیوی

بیشتر بخوانید: آزمایش ایدز

چرا برای انجام برخی آزمایشات باید ناشتا باشیم؟

برخی از مقادیر آزمایشگاهی خون، بعد از خوردن غذا تغییر می‌کند، به عنوان مثال،ب عد از خوردن غذا، قندخون افزایش می‌یابد. درصورت ناشتا بودن، مقدار قندخون در وضعیت پایه قرار می‌گیرد و می‌توان از آن برای مقایسه با دفعات بعد و بررسی وضعیت قند خون استفاده کرد.

آزمایش ناشتا چیست ؟چه مدت ناشتایی قبل از آزمایش خون لازم است؟

آزمایش قند خون:

برای قند خون ناشتا، لازم است ۸ تا ۱۰ ساعت قبل از این آزمایش چیزی میل نشود.

آزمایش قند دوساعته یا2hpp : شب قبل از آزمایش حداقل ۸ ساعت ناشتا باشید، بعد از اینکه نمونه خون ناشتا از شما گرفته شد، صبحانه معمولی هر روزتان را میل کنید، بعد از صرف اولین لقمه، ساعت را یادداشت کنید و دقیقاً دو ساعت بعد از زمان مذکور، مجدداً جهت انجام آزمایش خون مراجعه کنید.

  • در صورت امکان صبحانه را در آزمایشگاه میل نموده و تا ۲ ساعت بعد از آن در آزمایشگاه منتظر بمانید.
  • در این مدت از خوردن و آشامیدن و پیاده روی خودداری کنید.
  • آزمایش قندخون ناشتا و آزمایش قند دو ساعته را در یک روز انجام دهید.
  • آزمایش را قبل از ساعت ۱۰ شروع کنید و از انجام آن در ساعات دیرتر خودداری کنید.

افراد دیابتی برای کنترل قند خون، در طول روز یک یا چند دارو مصرف می‌کنند و یا انسولین تزریق می‌کنند، درصورتیکه این دارو ها را در حالت ناشتا مصرف کنند منجر به افت قند خون و عوارض بعدی می‌شود و خطرناک است. بنابراین لازم است نسبت به آزمایشات خود آگاهی کسب کنند، چرا که ممکن است آزمایشات درخواست شده برای آنها نیازی به ناشتا بودن نداشته باشد. بیماران دیابتی لازم است با پزشک خود در رابطه با ناشتا بودن و زمان مصرف داروها مشورت کنند و علائم افت قند خون را بشناسند تا به موقع قند خون پایین را درمان کنند. با افتِ قند خون، فرد ابتدا دچار علائمی مانند لرزش، سرگیجه، تعریق، گرسنگی، ضربان قلب سریع، گیجی و سردرد خواهد شد.

برای نمونه گیری کرونا در منزل کلیک کنید.

 آزمایش کلسترول خون:

ممکن است تا ۱۴ ساعت به ناشتایی نیاز داشته باشد.  یک هفته قبل از انجام تست رژیم غذایی معمولی داشته باشید و هیچ گونه منع مصرف چربی نداشته باشید (با مشورت پزشک)

آزمایش سطح تری گلیسیرید:

برای آزمایش تری گلیسیرید احتمالاً نیازی به ناشتایی نخواهید داشت، اما در برخی شرایط ممکن است ۱۲ ساعت ناشتایی لازم باشد.

پانل عملکرد کلیه:

ممکن است قبل از آزمایش عملکرد کلیه به شما گفته شود که ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید.

AST,ALT,ALP:

آنزیم‌های کبدی و مجاری صفراوی هستند. نیاز به ناشتا بودن ندارند اما برای ALP (الکالاین فسفاتاز) بهتر است ناشتا باشید.

آزمایش آهن سرم:

ممکن است از شما خواسته شود ۱۲ ساعت ناشتا باشید و ۲۴ ساعت قبل از انجام این آزمایش از مصرف مکمل‌های آهن خودداری کنید.

آزمايش سديم، پتاسيم، كلسيم و فسفر : بهتر است 4 ساعت ناشتا باشيد.

اسيد اوريک: براي تست اسيد اوريک 4 ساعت ناشتايی مناسب است، از خوردن گوشت زياد قبل از انجام آزمايش اجتناب كنيد.

 آیا نوشیدن آب، قبل از انجام آزمایش خون مانعی دارد؟

خیر، قبل از آزمایش ناشتا می‌توانید آب بنوشید. در واقع نوشیدن آب قبل از آزمایش خون خوب است و به حفظ مایعات بیشتر در رگ‌های شما کمک می‌کند، که می‌تواند خون‌گیری را آسان‌تر کند، مگر اینکه دستور پزشک چیز دیگری باشد و آزمایش شما قبل از انجام عمل جراحی باشد که در این صورت معده شما باید کاملاً خالی باشد. دو روز قبل از انجام آزمایش ناشتا آب فراوان بنوشید، در کل سعی کنید قبل از خون دادن، چند لیوان آب بنوشید. نوشیدن آب باعث افزایش حجم آب بدن شده و رگ‌ها منبسط می‌شوند و مشاهده آن توسط پرستار و پرسنل آزمایشگاه ساده‌تر می‌شود و شما می‌توانید تجربه یک آزمایش بدون استرس و نگرانی را داشته باشید.

آیا در آزمایش ناشتا، نوشیدن قهوه مجاز است؟

خیر. آبمیوه، قهوه (حتی بدون شکر)، نوشابه و سایر نوشیدنی‌ها می‌توانند وارد جریان خون شما شوند و بر نتایج شما تأثیر بگذارند.

قبل از انجام آزمایش ناشتا مجاز به مصرف دارو هستم؟

از پزشک یا آزمایشگاه خود بپرسید. اغلب اوقات مصرف داروهای معمولی مشکلی ندارد، اما ممکن است لازم باشد از مصرف برخی داروها خودداری کنید، به خصوص اگر لازم باشد با غذا مصرف شوند.

اگر قبل از انجام آزمایش خون ناشتا نباشید ، چه اتفاقی می‌افتد؟اگر قبل از انجام آزمایش خون ناشتا نباشید ، چه اتفاقی میافتد؟

قبل از انجام آزمایش به پزشک خود یا آزمایشگاه مربوطه اطلاع دهید و بپرسید که انجام آزمایش در این شرایط امکان پذیر است یا خیر. یا نیاز است آزمایش را به زمان دیگری موکول کنید. اگر به طور تصادفی قبل از آزمایش خون ناشتا غذا خورده‌اید، باید فوراً به آزمایشگاه اطلاع دهید تا تفسیر نتایج آزمایش اشتباه نشود. برای اینکه نتایج شما به درستی تفسیر شود، صداقت امری مهم است

به طور کلی لازم است 9 تا 12 ساعت قبل از انجام آزمایش ناشتا باشید و هیچ غذا یا مایعات دیگری به جز آب مصرف نکنید.

برای آشنایی با آزمایش کبد چرب کلیک کنید.

چه نکاتی را باید قبل از آزمایش ناشتا رعایت کنیم؟

بهتر است آزمایش ناشتا در اول صبح انجام شود مگر در مواردی که پزشک یا آزمایشگاه تعیین می‌کند. به طور کلی بهترین زمان برای انجام آزمایش های ناشتا،  7 الی 11 صبح  بعد از بیدار شدن از خواب و خودداری از ورزش و فعالیت بدنی می‌باشد.

هرچند برای انجام آزمایش تیروئید، نیازی به ناشتا بودن نیست، اما به دلیل تاثیری که افزایش چربی خون بر نتیجه آزمایش تیروئید می‌گذارد، حداقل تا سه ساعت قبل از انجام آزمایش غذا نخورید.

۱۰ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمايش ناشتا اجازه داريد دندان‌هايتان را مسواک بزنيد.

قبل از آزمایش ناشتا آدامس نجوید، سیگار نکشید و فعالیت شدید ورزشی و بدنی نداشته باشید.

در صورتیکه پزشک دستور قطع مصرف دارویتان را نداده، آن را مصرف کنید (با دستور پزشک مصرف کنید)

شام را سبک (نان و پنیر) میل کنید و از خوردن غذاهای سنگین و پرکالری که بر نتیجه آزمایش تأثیر منفی می‌گذارد، پرهیز کنید.

بعد از انجام نمونه گیری، شما می‌توانید رژیم غذایی عادی و فعالیت روزانه خود را داشته باشید.

جهت انجام آزمایش خون در منزل کلیک کنید

آیا کودکان هم باید قبل از آزمایش خون ناشتا باشند ؟

در نوزادان، ناشتایی به معنای فاصله ۴ ساعته بعد از آخرین شیردهی است، اما در هر صورت برای کودکان نیز همانند بزرگسالان  شرایط آزمایش ناشتا یکسان است. حتی الامکان زمانبندی انجام آزمایش بصورتی باشد که آزمایش در صبح انجام گیرد. در زمان ناشتا بودن حواس کودک را پرت کنید ( تماشای کارتون،بازی با کودک و …). درنظر گرفتن جایزه هم می‌تواند به عنوان تشویقی برای کودک در نظر گرفته شود و بعد از انجام آزمایش آن را به کودک بدهیدـ اگر به هر دلیلی کودک شما خوراکی خورد، زمان آزمایش را تغییر دهید، زیرا نتیجه آزمایش دقیق نیست.

 

References

https://medlineplus.gov/lab-tests/fasting-for-a-blood-test/

https://www.mayoclinic.org/

https://phlebotomyu.com/which-blood-tests-require-fasting/

https://www.healthline.com/health/fasting-before-blood-test/

 

عمومی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای ارتباط با ما کلیک کنید.
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید