آزمایش PSA چیست – هر آنچه که باید راجب آزمایش تشخیص سرطان پروستات PSA بدانید

آزمایش PSA

سرطان پروستات و آزمایش PSA

پروستات بخشی از دستگاه تناسلی مردان است که شامل آلت تناسلی، پروستات، وزیکول‌های منی و بیضه‌ها می‌شود. پروستات درست زیر مثانه و جلوی راست روده واقع شده است. اندازه آن به اندازه یک گردو است و مجرای ادرار (لوله‌ای که ادرار را از مثانه تخلیه می‌کند) را احاطه کرده است. مایع تولید می‌کند که بخشی از مایع منی را تشکیل می‌دهد. برای بررسی احتمال سرطان پروستات پزشکان از آزمایش PSA استفاده می‌کنند.

آمارهای منتشر شده از آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان نشان می‌دهد که سرطان پروستات دومین سرطان شایع مردان در جهان است (با نرخ بروز 29.3 و مرگ 7.6 در هر صد هزار نفر) . سرطان‌های ریه و  روده بزرگ نیز به ترتیب در رتبه‌های اول و سوم قرار دارند. در حالت طبیعی اندازه غده پروستات با سن، افزایش می‌یابد در نتیجه با افزایش سن، خطر ابتلا به سرطان پروستات بیشتر می‌شود. این سرطان در مردان جوان‌تر از 50 سال، نادر است.

سرطان پروستات در ایران

سرطان پروستات با 6004 مورد جدید در جایگاه دوم شایع‌ترین سرطان‌ها در ایران بعد از سرطان معده قرار دارد. تعداد موارد مرگ‌ومیر این سرطان 3071 است که بعد از سرطان‌های معده و ریه در جایگاه سوم قرار دارد.

درحالی‌که علل اصلی سرطان پروستات هنوز ناشناخته مانده، خطر ابتلا به سرطان پروستات رو به افزایش است. اما داشتن یک یا چندین عامل خطر، بدین معنی نیست که حتماً به بیماری مبتلا خواهیم شد. تعدادی از این عوامل خطر عبارت‌اند از:

  1. سن: احتمال سرطان پروستات در مردان با سن کمتر از 40 سال، خیلی کم است. اما شانس داشتن سرطان پروستات در سنین بالاتر از 50 سال به‌سرعت افزایش می‌یابد. حدود 6 مورد از 10 مورد سرطان پروستات در مردان بالاتر از 65 سال یافت می‌شود.
  2. نژاد/ قومیت: سرطان پروستات در سیاه‌پوستان بیشتر از  مردان از نژادهای دیگر است. احتمال مرگ ناشی از سرطان پروستات در مردان سیاه‌پوست نیز بیش از دو برابر مردان سفیدپوست است.
  3. سابقه خانوادگی: به نظر می‌رسد سرطان پروستات در برخی از خانواده‌ها بیشتر اتفاق بیافتد، که نشان می‌دهد در برخی موارد ممکن است عوامل ارثی یا ژنتیکی وجود داشته باشد. احتمال بیماری در فردی که پدر یا برادرش مبتلا به سرطان پروستات باشند دو برابر سایر مردان است. همچنین احتمال داشتن سرطان پروستات در افراد با سابقه قوی خانوادگی سرطان پستان و تخمدان بیشتر از افراد بدون سابقه خانوادگی است.
  4. تغییرات ژنی:  تعدادی از تغییرات ارثی ژن باعث افزایش ریسک سرطان پروستات می‌شود، اما به‌طورکلی آن‌ها احتمالاً برای تنها درصد کمی از موارد به‌حساب می‌آیند.

علاوه‌براین عوامل، عوامل دیگری مثل رژیم‌های غذایی نامناسب، چاقی، استعمال دخانیات، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، وازکتومی… می‌توانند به‌عنوان عوامل فرعی به‌حساب آیند.

برای انجام آزمایش خون در منزل کلیک کنید.

آزمایش psa چیست و چه کاربردی دارد ؟آزمایش psa چیست و چه کاربردی دارد؟

آزمایش PSA موسوم به تست آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA) سطح PSA را در خون اندازه‌گیری می‌کند. PSA گلیکوپروتئینی است که توسط سلول‌های طبیعی و همچنین بدخیم غده پروستات، تولید می‌شود. سطوح PSA در خون می‌تواند در مردان مبتلا به سرطان پروستات بیشتر باشد. سطح PSA همچنین ممکن است در سایر شرایطی که بر پروستات تأثیر می‌گذارد افزایش یابد.

سطح PSA اغلب در مردان مبتلا به سرطان پروستات، افزایش می‌یابد و آزمایش PSA در اصل توسط سازمان غذا و دارو (FDA) در سال ۱۹۸۶ برای نظارت بر پیشرفت سرطان پروستات، در مردانی که قبلاً این بیماری برایشان تشخیص داده شده بود، تأیید شد. در سال ۱۹۹۴،FDA  استفاده از تست PSA همراه با معاینه دیجیتال رکتوم (DRE) را برای آزمایش مردان بدون علامت از نظر سرطان پروستات، تأیید کرد. مردانی که علائم پروستات را گزارش می کنند، اغلب تحت آزمایش PSA همراه با DRE قرار می گیرند تا به پزشکان در تشخیص ماهیت مشکل، کمک کنند.

علاوه بر سرطان پروستات، برخی از بیماری های خوش خیم (نه سرطانی) می توانند باعث افزایش سطح PSA در مردان شوند

شایع‌ترین بیماری خوش‌خیم پروستات که باعث افزایش سطح PSA می‌شود، پروستاتیت (التهاب پروستات) و هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH) بزرگ شدن پروستات است. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد پروستاتیت یا BPH می‌تواند منجر به بروز سرطان پروستات گردد، اما ممکن است که فردی به یکی از این دو بیماری مبتلا باشد و به سرطان پروستات نیز دچار شود.

این آزمایش که گاهی همراه با معاینه رکتال انجام می‌شود به‌عنوان تست غربالگری برای سرطان پروستات استفاده می‌شود. از آنجا که علائم هشدار دهنده اولیه برای سرطان پروستات وجود ندارد تشخیص سرطان پروستات در مراحل اولیه و قبل از انتشار آن به سایر نقاط بدن از مهم‌ترین مزایای غربالگری است که باعث آسان‌تر شدن و کوتاه‌تر شدن مراحل درمان می‌شود.

برای نمونه گیری کرونا در منزل کلیک کنید.

چه زمانی نیاز به انجام آزمایش psa داریم؟

متأسفانه، اغلب علائم هشداردهنده اولیه سرطان پروستات و بدون غربالگری منظم وجود ندارد. سرطان پروستات می‌تواند سال‌ها ناشناخته باقی بماند. در برخی موارد، با رشد تومور ممکن است به مجرای ادراری فشار وارد کرده و جریان ادرار از مثانه را مسدود کرده و علائم ادرار را ایجاد کند. گاهی اوقات اولین علامت هشدار دهنده ممکن است وجود خون در ادرار باشد.

توجه: علائم تا زمانی که سرطان به مرحله پیشرفته نرسد ممکن است ظاهر نشوند.

اگر علائم زیر را دارید، حتماً فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • تکرر ادرار (به خصوص در شب)
  • جریان ضعیف ادرار
  • ناتوانی در دفع ادرار
  • قطع جریان ادرار (توقف و شروع)
  • درد یا سوزش در هنگام ادرار کردن
  • وجود خون در ادرار یا مایع منی
  • مشکل در تخلیه کامل مثانه
  • درد یا سوزش در هنگام ادرار کردن
  • وجود خون در ادرار یا مایع منی
  • درد در ناحیه کمر، لگن یا لگن که برطرف نمی‌شود
  • انزال دردناک

برای معرفی بهترین آزمایشگاه اصفهان کلیک کنید.

تفسیر آزمایش psaتفسیر آزمایش psa

به‌عنوان یک قاعده، هرچه سطح PSA در خون بیشتر باشد، احتمال وجود مشکل پروستات بیشتر است. علاوه‌براین، افزایش مداوم سطح PSA در طول زمان نیز ممکن است نشانه سرطان پروستات باشد. اما عوامل زیادی مانند سن و نژاد می‌توانند بر سطح PSA تأثیر بگذارند. برخی از غدد پروستات PSA بیشتری نسبت به بقیه تولید می‌کنند. سطح PSA همچنین می‌تواند تحت تأثیر عوامل زیر قرار گیرد:

برخی داروهای خاص

بزرگ شدن پروستات

عفونت پروستات

از آنجا که عوامل زیادی می‌توانند بر سطح PSA تأثیر بگذارند، پزشک شما بهترین فرد برای تفسیر نتایج آزمایش PSA شما است. اگر آزمایش PSA غیرطبیعی باشد، پزشک ممکن است بیوپسی را برای اطلاع از سرطان پروستات توصیه کند.

برای آزمایش PCR در منزل کلیک کنید.

رنج نرمال ان چقدر است ؟

مقدار نرمال PSA در آزمایشگاه‌های مختلف رنج متفاوتی دارد. طبق نتایج آزمایشگاه دکتر شریفی حداکثر 7.2   می‌باشد. اما طی مطالعات، سطح خاصی به‌عنوان طبیعی و غیرطبیعی برای PSA خون وجود ندارد و ممکن است با گذشت زمان، این مقدار در یک مرد تغییر کند. در گذشته، اکثر پزشکان سطح PSA 4.0 ng / mL و پایین‌تر را به‌عنوان میزان طبیعی درنظر می‌گرفتند. بنابراین، اگر سطح PSA در بدن مردی بالاتر از ۴.۰ ng / mL  باشد، پزشکان معمولاً نمونه‌ برداری از پروستات را برای تعیین وجود سرطان، توصیه می‌کنند. با این حال، مطالعات اخیر نشان داده است که برخی از مردان با سطح PSA زیر ۴.۰ ng / mL، به سرطان پروستات مبتلا هستند و بسیاری از مردان با سطح بالاتر این آنتی ژن، سرطان پروستات ندارند.

علاوه‌براین، عوامل مختلفی می‌توانند سطح PSA را در مردان تغییر دهند. به‌عنوان مثال، در صورت ابتلا به پروستاتیت یا عفونت ادراری، سطح PSA اغلب افزایش می‌یابد. نمونه‌برداری از پروستات و جراحی پروستات نیز سبب افزایش سطح PSA می‌گردد. برعکس، مصرف برخی از داروها – از جمله فیناستراید (Proscar) و دوتاستراید (Avodart)، که برای درمان   فشارخون استفاده می‌شوند – سطح PSA  را کاهش می‌دهند. سطح PSA نیز ممکن است در آزمایشگاه‌های مختلف، تا حدودی متفاوت اندازه‌گیری شود. یکی دیگر از عوامل پیچیده، این است که مطالعات برای تعیین میزان طبیعی PSA در درجه اول در جمعیت مردان سفیدپوست انجام شده است. اگرچه نظرات متخصصان متفاوت است، اما برای توصیه به نمونه‌برداری از پروستات، در مردانی از هر گروه نژادی یا قومی، سطح مشخصی از PSA وجود ندارد.

برای آزمایش غربالگری جنین در اصفهان کلیک کنید.

 

Reference

https://www.cdc.gov/cancer/prostate/basic_info/diagnosis.htm

https://dr-valipour.com/2522/psa

https://www.prostateconditions.org/

 

عمومی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای ارتباط با ما کلیک کنید.
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید